تبلیغات
وبلاگ دامپزشک - بانک مقالات دامپزشکی - پاستورلا همولیتیكا و بیماری پنومونی پاستورلایی در گاو

پاستورلا همولیتیكا ، عامل بیماری سینه پهلوی پاستورلایی در گاو های حمل و نقل شده است . این باكتری در ناحیه بالایی دستگاه تنفس و به تعدادی بسیار كم كه حتی از فلور طبیعی قابل تشخیص نیستند جایگزین شده است . ورود باكتری به گاوهای پرواری كه به مدت طولانی استفاده شده اند ، در صورت وجود شرایط استرس زا منجر به بروز بیماری می گردد ( بیماری PP = بیماری ناحیه بالایی دستگاه تنفس ) . جمع شدن گاو های كوچك كه از مزارع مختلف هستند ، از شیر گرفتن گوساله ها و جمع كردن همه آنها در یك محل فروش یا نگهداری همه آنها در یك طویله ، همچنین انتقال حیوان به مناطق جدیدی كه حیوان هنوز به آن عادت ندارد باعث بروز بیماری می شود . پاستورلوز حاد عموما ً در طول اولین هفته ورود دام به منطقه جدید بروز می كند .


 این بیماری تحت عنوان تب حمل و نقل و یا مجموعه بیماری تنفسی گاو ها نیز نامیده می شود و در ده سال اخیر مطالعات زیادی در مورد این بیماری صورت گرفته است . ویروسهای بیماری زای دستگاه تنفسی و استرس های محیطی از عوامل بسیار مهم در بروز این بیماری هستند . بیماری به ندرت در گاو های بدون استرس بروز می كند .
اكثر تحقیقات انجام شده در 20 سال اخیر بر روی پاستورلا همولیتیكا و نقش آن در ایجاد مجموعه بیماریهای تنفسی گاو صورت گرفته است . بیماری معمولا ً در یك دوره مشخص نیز در یك گله بروز می كند . آلودگی ممكن است بالا باشد ؛ اما در صورتی كه درمان آنتی بیوتیكی به موقع انجام شود ، میزان مرگ و میر پایین خواهد بود . كاهش میزان تولید ، هزینه بالای واكسیناسیون و درمان و همچنین تلفات ناشی از مرگ از عوامل بسیار مهم در خسارات مالی صنعت گاو ایالات متحده هستند و امروزه نیز هنوز شكل كلی بیماری و اثرآن دیده می شوند . متاسفانه هنوز نیز سیستم خرید و فروش دام به همان صورت قبلی انجام می شود و این امر با برنامه های واكسیناسیونی كه انجام می شوند تناقض دارد . با توجه به مقاوم شدن گونه های پاستورلا همولیتیكا به آنتی بیوتیك های قبلی ، امروزه آنتی بیوتیك های جدیدی برای كنترل این بیماری تولید و استفاده می شوند . بطور خلاصه ، هدف از این مقاله گفتگو در مورد نتایج آخرین تحقیقات انجام شده در مورد این بیماری به همراه ذكر اهمیت بیماری در 5 ساله گذشته می باشد . اكثر تحقیقات جدید تكرار تجربه های گذشته هستند ، اما با دید كاملا ً علمی و استفاده از جدید ترین روش ها انجام شده اند . بیشتر تحقیقات انجام شده بر روی دیگر عوامل موثر در ایجاد این بیماری در انسان و حیوانات صورت گرفته اند . البته عدم امكان آزمایش بر روی انسان مانع از مطالعه بیماریزایی این باكتری در انسان می شود ، بنابراین پیشرفت های فعلی در مورد روند بیماریزایی همه در نتیجه انجام تحقیقات روی میزبان طبیعی بدست آمده است .

همه گیر شناسی :

این باكتری عموما ً در گاو های سالم و بدون استرس قابل جستجو نیست . به همین دلیل در مورد میزان شیوع آن در گاو های سالم اطلاعات درستی وجود ندارد . هرچند عموما ً در طول یك بیماری ویروسی تنفسی و یا پس از استرس ناشی از حمل و نقل میزان بالایی از این باكتری در ناحیه بالایی دستگاه تنفس رشد می كند . معمولا ً در نمونه گیری از مزرعه اصلی و یا جمع آوری و نمونه گیری پیش از حمل و نقل تعداد كمی از گونه های باكتری مشاهده می شوند . در این حالت سروتیپ A ی پاستورلا همولیتیكا مهمترین باكتری جدا شده است .
لوزه مخزن اصلی باكتری در ناحیه فوقانی دستگاه تنفس است . این باكتری را حتی می توان در هنگامی كه پاستورلا همولیتیكاهای حلق و بینی قابل تكثیر نیستند نیز جدا نمود . دانشمندان با استفاده از موتان های مقاوم به ریفامپین كه می توان آنها را در گونه های كشت مخلوط جدا نمود ( مانند نمونه های گرفته شده از ترشحات بینی و مایع شستشوی لوزه ) نشان دادند كه پاستورلا همولیتیكا به سرعت در میان گاوهای سالمی كه در كنار هم هستند پخش می شود . انتقال افقی بین گاوهایی كه با هم اختلاط دارند و گاوهای حمل و نقل شده با استفاده از شرایطی كه پاستورلا همولیتیكای محیط بدلیل یك حذف پلاسمید بسیار كم بود ، مشاهده شده است و این امر به ضرورت كنترل ناحیه حلق و بینی به منظور كاهش سرایت بیماری بین گاوهای سالم اشاره دارد . همچنین در شرایطی كه میزان جمعیت پاستورلا همولیتیكا در گاوهای استرس دیده قابل كنترل باشد میزان آلودگی شش ها با این باكتری بسیار كمتر خواهد بود .

تنوع های موجود در باكتری پاستورلا همولیتیكا :

بنظر می رسد كه این باكتری دارای 12 سروتیپ است كه در 12 بیوتیپ تقسیم شده اند . سروتیپ اولی كه باعث بروز بیماری در گاو می شود سروتیپ A1 می باشد . در حالی كه در مورد گوسفند تمامی سروتیپ ها بیماریزا هستند . تفاوتهای گونه ای سروتیپ ها از لحاظ همه گیر شناسی و به منظور تعیین درجه خویشاوندی این نمونه ها و شناخت انواع مهم بیماریزا بسیار اهمیت دارد .

روشهای مشخص كردن گونه های پاستورلا همولیتیكا عبارتند از :

1 - REA
2 - Ribotyping
3 - پروتئین های خارج غشایی (OMP)
4 - لیپوپلی ساكارید (LPS)
5 - شكل كپسول
6 - مقایسه ردیف های مولكول های s rRNA 16
7 - الكتروفورز آنزیم های چند لوكوسی
8 - تقسیم بندی بر اساس خواص فنوتیپی

بطور مداوم سروتیپ های جدیدی در حال شناخته شدن هستند و الگوهای جدید در مورد ارتباط بین گونه ها طراحی شده است . آنتی ژن های مشخصی كه شرایط خاصی برای رشد احتیاج دارند نیز تعیین شده اند ( مانند رشد میزبان و یا محدودیت آهن ) . گونه های سروتیپ های مشترك گاو و گوسفند در ساختار پروتئین های خارج غشایی با هم متفاوتند و این موضوع ارتباطی خاص بین ساختمان های سطح سلولی و اختصاصی بودن میزبان را مشخص می كند . ادامه تحقیقات بر روی سروتیپ ها نقش سروتیپ های 2 و 6 را نیز در بیماری زایی در گاو مشخص نموده است .

عوامل حدت :

عوامل ساختمان كپسولی و لیپوپلی ساكارید در حدت این باكتری بسیار موثرند . اگرچه پاستورلا همولیتیكا بعضی آنزیم ها را تولید می كند ، اما نقش آنها در بیماریزایی این باكتری مشخص نشده است . تولید پروتئین های خارج غشایی خاص و لوكوتوكسین و میزان تولید آنها بستگی به شرایط رشد دارد و تولید لوكوتوكسین و مكانیزم آن در نابود كردن گلوبولهای سفید تا كنون به میزان زیادی مورد مطالعه قرار گرفته است . پروتئین های خارج غشایی و پروتئین های پری پلاسمی كه مسئول جذب آهن هستند نیز در مورد این باكتری مشخص شده اند كه ترشح آنها تحت تاثیر محدود شدن آهن محیط در حین رشد می باشد . پاسخ سیتوكین های ترشح شده از ماكروفاژها بوسیله لیپوپلی ساكارید ها تحریك می شود . اگرچه عمل لوكوتوكسین در كشتن گلبولهای سفید با تجزیه این سلولها موضوع بسیاری از مطالعات بوده است ، اما مطالعات اخیر در مورد عملكرد آنها با استفاده از دوز غیر كشنده صورت گرفته است . كشت مونوسیت ها با میزان غیر مهلك ( كمتر از حد كشنده ) لوكوتوكسین ، باعث تحریك بدن و آزاد شدن سیتوكین ها می شود و لوكوسیت های آزاد شده متحمل تغییرات ثابتی مانند مرگ برنامه ریزی شده سلول (apoptosis) می شوند . نكته قابل توجه در مورد لوكوتوكسین ها ، یكی بودن آنها چه از نظر وزن مولكولی و چه از نظر فعالیت آنها است و این حالت را حتی می توان در سروتیپ های مشخص جستجو كرد . مطالعات اخیر وجود پروتئاز های ایمونوگلوبولین G1 (IgG 1) و یك سوپراكسید دیسموتاز را نشان می دهد . موتان های پاستورلا همولیتیكا كه فاقد لوكوتوكسین هستند در حدت و بیماریزایی كاهش مشخصی دارند كه این امر با اندازه گیری میزان فاكتورهای كلینیكی ، آسیب های ریوی و كاهش از دست دادن لكوسیت ها مشخص می شود . اطلاعات فعلی در مورد عوامل حدت و نقش آنها ، برای ما در مقابله با باكتری پاستورلا همولیتیكا و در نتیجه بیماری پاستورلوز بسیار مفید خواهد بود .

بیولوژی مولكولی :

با وجود پیشرفت سریع دانش زیست شناسی مولكولی مطالعات امروزی ما در مورد پاستورلا همولیتیكا در نتیجه وارد كردن فاكتورهای ژنتیكی آن به داخل باكتری E.coli( به منظور بیان ژن ها ) صورت گرفته است . هنگامی كه با استفاده از روش های مهندسی ژنتیك تركیبات ژنتیكی E.coli را وارد پاستورلا همولیتیكا كنیم ، این ژن ها نابود می شوند و این امر مانع از تكامل موتان های پاستورلا همولیتیكا می گردد . اندونوكلئارز محدود كننده پاستورلا همولیتیكا (Pha1) سدی موثر و شناخته شده در برابر عوامل ژنتیك خارجی می باشد و ژن آن ، DNA های خارجی را در هنگام ورود به باكتری متیله می كند . این امر شرایط را برای جداسازی موتان های aroA فراهم میكند . این موتان ها گونه ای از پاستورلا همولیتیكا هستند كه لوكوتوكسین غیر فعال ترشح می كنند و برای ما موتانی فاقد لوكوتوكسین تولید خواهد نمود . پیشرفت های حاصله به منظور وارد كردن قطعه ای از DNAی خارجی به داخل پیكر پاستورلا همولیتیكا به ما اجازه می دهد تا موتان های مشخص و یا موتان های حذفی خاصی را به منظور تولید واكسن و یا مطالعه عملكرد عوامل حدت تولید نماییم .

آنتی ژن های حفاظتی :

آنتی ژن های پاستورلا همولیتیكا كه نقش محافظتی و مقاومت را در این باكتری دارند شناسایی شده اند و شرایط رشدی كه باعث بهترین بیان این ژن ها می شود نیز مشخص شده است . آزمایش نشان دادن پاستورلا همولیتیكای نوتركیب همراه با آنتی سرم ( سرم همراه با پادتن ) منجر به تولید آنتی ژنی با 60 كیلو دالتن وزن می شود كه خواص آنتی ژنی بالایی دارد . گاوها را می توان با این آنتی ژن واكسینه نمود و سپس در معرض آلودگی قرار داد . عیار سرم های بهبود یافته در برابر آنتی ژن ها نیز در مطالعات قبلی مشخص گردیده است . كشف اهمیت آنتی ژن های حفاظتی باعث ایجاد شرایطی بهتر برای تولید بهترین واكسن می شود و ممكن است منجر به پیشرفت هایی در تولید واكسن های ایمنی تحت واحد گردد .

واكسن ها :

در طول سالیان متمادی واكسن های مختلفی برای این بیماری مورد استفاده قرار گرفته اند كه بسیاری از آنها یك ایمنی جزئی در برابر پاستورلا همولیتیكا ایجاد می كنند . آزمایش واكسن ها در شرایط مزرعه بسیار گران است و نتایجی متغیر را نیز به ما می دهد . لذا بیشترین تحقیقات در مورد واكسن این بیماری به منظور تولید واكسن های بهبود یافته صورت می گیرد . بعضی واكسن های زنده استفاده شده منجر به بروز بیماری های سیستمیك پس از واكسیناسیون می شوند . نوعی واكسن تهیه شده از بافت كه به طریقه زیر پوستی استفاده می شود باعث جلوگیری از تكثیر باكتریها در گاوهای حمل و نقل شده و گاوهای آزمایشی می شود . استفاده دهانی از هیدروژل های مایع رویی كشت باكتری نیز باعث بروز مقاومت در برابر عفونت تجربی می شود . پروتئین های خارج غشایی نیز در غیاب لوكوتوكسین ها باعث ایجاد ایمنی در برابر باكتریهایی می شوند كه در ناحیه سینه ای قرار گرفته اند ، اما در مقابل دیگر سروتیپ ها تنها یك ایمنی متقاطع بوجود می آورند . پاستورلا همولیتیكای زنده باعث بوجود آمدن برخی انواع ایمنی متقاطع بین سروتیپ های A1 ، A2 و A6 در بز می شود . پادتن های مخصوص پروتئین های خارج غشایی تنظیم كننده آهن در ایجاد حفاظت نقشی ندارند و این امر وجود آنتی ژن هایی دیگر را نیز مشخص می كند . واكسن های زیر واحد شامل مایع رویی كشت باكتری ها همراه و یا بدون لوكوتوكسین و پروتئین های خارج غشایی تنظیم كننده آهن باعث ایجاد ایمنی در برابر آلودگی تجربی پاستورلا همولیتیكا می شوند . واكسن های تجاری ، بر حسب توانایی شان در استخراج پاسخ پادتنی به آنتی ژن های مشخص طبقه بندی می شوند . به منظور سلامت كار ، واكسن های زنده باید از باكتری های بدون حدت باشند . تولیدات جدید به منظور ایجاد روشی تازه در واكسیناسیون پاستورلا همولیتیكا طراحی شده اند . ممانعت از تكثیر باكتری ها در ناحیه فوقانی دستگاه تنفس یكی از روش های قابل اجرا و پیشنهاد شده می باشد . این تولیدات را می توان بر حسب پاسخ پادتنی خاصی كه به یك آنتی ژن می دهند ارزیابی كرد و واكسن ها را بر اساس این قدرت ، یعنی توانایی در استخراج پاسخ پادتنی در برابر آنتی چنی خاص طبقه بندی نمود . تمامی این فعالیت ها به منظور تولید واكسنی بهتر با هم تلاش می كنند .

ایمنی شناسی :

مطالعه بر روی پاسخ ایمنی گاوها به پاستورلا همولیتیكا و همچنین آنتی ژن های مشخص و عوامل حدت آن در حال پیشرفت است . پاستورلا همولیتیكا و فرآورده های ناشی از آن باعث تحریك ماكروفاژهای آلوئولی و پاسخ سیتوكین ها می شوند . گاوهایی كه از طریق بینی در معرض باكتریهای زنده قرار گرفته اند هم در بینی و هم در شش تولید پادتن می نمایند ، در حالی كه در گاو هایی كه تنها از طریق شش در معرض آلودگی قرار گرفته اند پادتن ها تنها در شش تولید می شود و البته پاسخ های ایمنی سرمی به هر دوی این موارد وابسته است . این امر نشان می دهد كه روش پاسخ ایمنی می تواند منجر به پاسخ ایمنی در ناحیه فوقانی دستگاه تنفس شود . قرار دادن حیوان در معرض باكتری های زنده منجر به بوجود آمدن پاسخ ایمنی وابسته به سلول می شود و این امر در نتیجه تحریك لنفوسیت های لنفی توسط پروتئین های خارج غشایی می باشد . مطالعات ایمنی شناسی ، به منظور تعیین بیماریزایی سویه ها و ضمنا ً مطالعات واكسنی بسیار ضروری هستند .

درمان :

مواد ضد میكروبی به میزان زیادی در درمان بیماری سینه پهلوی پاستورلایی استفاده می شوند . گونه های این باكتری اكثرا ً به آنتی بیوتیك های وسیع الطیف مقاوم هستند . بنابراین آنتی بیوتیك های جدید هم به منظور درمان و هم به منظور پیشگیری از بروز بیماری تولید شده اند .

نتیجه گیری :

تا به حال مطالعات زیادی در مورد این بیماری صورت گرفته است و احتمالا ً این تحقیقات به بهبود كنترل سینه پهلوی پاستورلایی و در نتیجه كاستن ضرر های اقتصادی در صنعت گاو كمكی موثر خواهند نمود .





روند بیماری سینه پهلو ( پنومونی ) پاستورلایی :

بیماری های تنفسی ناشی از پاستورلا ها ، از عوامل مهم مرگ و میر در گاو ها ، در صنعت گاوداری ایالات متحده آمریكا می باشد . شكل كلی این بیماری بصورت نكروز فیبرینی و تورم پرده جنب ، همراه با سینه پهلو می باشد و بطور كلی این بیماری تحت عنوان تب حمل و نقل نامیده می شود . در این بیماری عمدتاً چندین عامل بیماریزا مشكل زا هستند و در ایجاد بیماری ، عوامل مستعد كننده و ضمنا ً باكتریهای بیماریزای فرصت طلب اولیه ، ثانویه و یا نوع سوم نقش دارند .
عوامل مستعد كننده بروز این بیماری عوامل متفاوتی هستند كه در دو گروه قرار می گیرند :

1 - مدیریت و محیط
2 - عوامل عفونتزا

از جمله عوامل مربوط و مدیریت و محیط كه در زمره عوامل استراس زا قرار می گیرند می توان این موارد را نام برد : از شیر گرفتن گوساله ها ، جمع كردن دام ها در یك مكان ، حمل و نقل دام ها ، اختلاط دامهایی كه از مناطق مختلف هستند ، شلوغ بودن محیط دام ، اخته كردن دام ، كندن شاخ ، گرسنگی ، كم آبی ، آب و هوای سرد و مرطوب ، آب و هوای گرم و خشك ، هوای همراه با گرد و خاك و تغییرات آب و هوایی .
از جمله عوامل عفونتزا كه برای دام حالت استرس زا دارند می توان ویروس رینوتراكئیت عفونی گاو ها (IBR) ، PI3 ، اسهال ویروسی گاوها (BVD) ، BRSV و دیگر ویروس هایی را نام برد كه به سیستم تنفسی حیوان حمله ور می شوند همچنین گونه های كلامیدیا و مایكوپلاسما نیز می توانند از عوامل مستعد كننده بیماری پاستورلوز باشند . باكتری های عمده ای كه در بروز این بیماری دخیل هستند عبارتد از : پاستورلا همولیتیكا ، پاستورلا مولتوسیدا ، هموفیلوس سومنوس (Haemophilus somnus) و اكتینوباسیلوس پیوژنس (Actinobacillus pyogens) . با این كه پاستورلا مولتوسیدا و هموفیلوس سومنوس در بعضی از موارد جدا شده اند ، اما باكتری عمده جدا شده از نمونه های بیماری پاستورلا همولیتیكا می باشد . پاستورلا همولیتیكا بیوتیپ A ، سروتیپ 1 (ST1) مهمترین باكتری عامل ایجاد عوارض كلینیكی بیماری و آسیب های حاد ریه می باشد . بیماری را می توان بصورت تجربی و با آلوده نمودن ناحیه سینه و یا داخل نای بوسیله پاستورلا همولیتیكا ( به تنهایی ) ایجاد نمود .
نتایج بررسی های آزمایشگاهی نشان می دهد كه بر حسب میزان پیشرفت بیماری و زمان مرگ ، گونه های باكتری جدا شده از شش در در ذات الریه پاستورلایی متفاوتند . در اشكال حاد بیماری و نمونه های تحت حاد ذات الریه تنها باكتری كه جدا می شود ، پاستورلا همولیتیكا می باشد . اگر حیوانات به مدت طولانی برای درمان نگه داشته شوند و یا روش های درمانی غیر موثر و یا ناكافی باشند ، بیماری به مراحل پیشرفته خود می رسد كه در آن آسیب های مشخص ریه دیده می شود . پاستورلا همولیتیكا ندرتا ً به تنهایی جدا می شود ، اما به نظر می رسد كه از نظر طبیعی نیز قسمتی از باكتری های كشت مخلوط می باشد . هنگامی كه بیماری بیشتر شكل مزمن خود را نشان می دهد و آبسه ها ( چرك ها ) شروع به توسعه یافتن می نمایند ، اكتینوباسیلوس پیوژنس نیز در كشت دیده می شود .
در گاوی كه از نظر كلینیكی سالم است ، پاستورلا همولیتیكا به تعداد كمی و در پاساژ های بینی دیده می شود و باكتری هایی هم كه جدا می شوند را عمدتا ً بیوتیپ A سروتیپ 2 تشكیل می دهند كه به ندرت با این بیماری ارتباط دارند . به دنبال شرایط استرس زا و یا بیماری ویروسی ، میكروب های پاستورلا همولیتیكای بیوتیپ A سروتیپ 2 (ST2) كه بصورت هم سفره (Commensal) در ناحیه بالایی دستگاه تنفس هستند ، با رشدی سریع و انتخابی به بیوتیپ A سروتیپ 2 ( نوع بیماریزا ) تبدیل می شوند . در این هنگام كه تكثیر وسیع باكتری در ناحیه بالایی دستگاه تنفس انجام شده است ، باكتری را می توان با كشت یك قطره ( دراپلت ) گرفته شده از نای كشت داد . این هسته های دراپلتی وارد وارد ریه شده ، شروع به تكثیر می نمایند . نكته قابل توجه این است كه در این هنگام كه رشد انفجاری و تكثیر وسیع پاستورلا همولیتیكای ST1 ( بیوتیپ A سروتیپ 1 ) انجام می شود ، سرعت تكثیر پاستورلا مولتوسیدا تغییری نمی یابد و بنابراین بنظر می رسد كه تكثیر پاستورلا مولتوسیدا در ریه به میزان صدمه اولیه وارد شده به ریه توسط پاستورلا همولیتیكا وابسته است . این امر تنها تفاوت موجود بین این دو شكل پاستورلا ( پاستورلا همولیتیكا بیوتیپ A سروتیپ 1 و پاستورلا مولتوسیدا ) نمی باشد ، بلكه این دو باكتری در حدت نیز با یكدیگر متفاوتند . Ames و همكارانش ، توانستند درصد آسیب وارد شده به ریه در اثر برخورد بین گونه های بیماریزای پاستورلا را نشان دهند . این دانشمندان ثابت نمودند كه پاستورلا همولیتیكا در فاز لگاریتمی ِ 10 × 1 عوارض مشخصی بر روی ریه ایجاد می كند كه با عفونت طبیعی برابری دارد اما پاستورلا مولتوسیدا در فاز لگاریتمی ِ 10 × 1 عوارض پاتولوژیك بسیار پایینی دارد . در حقیقت ، پاستورلا همولیتیكا در فاز لگاریتمی 10 میلیون عوارضی بیشتر از فاز لگاریتمی 1 بیلیون پاستورلا مولتوسیدا ایجاد می نماید .
نمودار زیر در مورد میزان پیشرفت بیماری ذات الریه پاستورلایی ، بر پایه عوامل مستعد كننده و انواع عوامل عفونتزای جدا شده از ریه ( در ذات الریه پاستورلایی ) آورده شده است. اگرچه این بیماری در نتیجه عوامل مختلفی ایجاد می شود ، اما عقیده بر این است كه كنترل و جلوگیری از آلودگی با پاستورلا همولیتیكا سروتیپ 1 به میزان قابل توجهی شیوع و شدت تب حمل و نقل را پایین خواهد آورد .

نمودار یك :

ذات الریه پاستورلایی گاو ، پیشرفت بیماری :

1 - عوامل مستعد كننده :

استرس :

با مدیریت مناسب می توان از میزان استرس وارده به حیوانات كاست ، اما به توجه به شرایط فعلی ، نمی توان میزان استرس را به صفر رسانید .

آلودگی های ویروسی :

4 ویروس عمده كه با این بیماری در ارتباط هستند عبارتند از IBR ، BVD ، BRSV و PI3 كه هر جایی كه گاو ها باشند ، این ویروس ها نیز دیده می شوند . - با وجود این كه در مورد این ویروس ها واكسیناسیون نیز انجام می شود ، اما نمی توان حیوانات یك جمعیت دامی را بطور كامل در برابر این ویروس ها ایمن نمود .
2 - عوامل بیماریزای اولیه :

پاستورلا همولیتیكا :

ویروس های دستگاه تنفس باعث تخریب لایه بیرونی این دستگاه و از بین رفتن سد آن در برابر عوامل بیماریزا می شوند و در این شرایط پاستورلا همولیتیكا می تواند به راحتی به این لایه حمله ور شود . - چنانچه باكتری پاستورلا همولیتیكا به میزان زیادی تكثیر یابد می تواند به ناحیه پایینی دستگاه تنفس وارد شده ، در این محل عوارض بیماری ( مانند زخم های این ناحیه ) را ایجاد نماید . - به نظر می رسد كه صدمات وارد شده در اثر این باكتری ، عامل اولیه بروز مرگ و میر در نمونه های مبتلا به BRDC هستند .

3 - باكتری های فرصت طلب :

- چنانچه تا این مرحله آلودگی نیز این باكتری ها هیچ دخالتی در بروز بیماری نداشته باشند ، اما بدلیل آسیب های شدید وارد شده توسط پاستورلا همولیتیكا ، باكتری های فرصت طلب در این محل شروع به تكثیر می نمایند . - در این مرحله پاستورلا همولیتیكا و اكتینو باسیلوس پیوژنس باكتری های عمده جدا شده می باشند . - تا كنون هیچ عامل حدت مشخصی برای باكتری پاستورلا مولتوسیدا پیدا نشده است . - در مورد تولید واكسن به منظور كاهش آسیب های وارده توسط ویروس ها و پاستورلا همولیتیكا دو دیدگاه منطقی و علمی وجود دارد و بطور كلی می توان با انجام واكسیناسیون از قدرت رشد باكتری های فرصت طلب به میزان قابل توجهی كاست .

همه گیر شناسی بیماری پاستورلوز و تجزیه و تحلیلی آماری آزمایشات :

همانطور كه گفته شد ، پاستورلا همولیتیكا عامل اصلی بروز سینه پهلوی پاستورلایی می باشد و ضمنا ً تحت عناوین دیگری مانند تب حمل و نقل ، سینه پهلوی فیبرینی و یا بیماری تنفسی گاو نیز نامیده می شود . این بیماری بیش از سایر بیماری های تركیبی مسئول خسارات اقتصادی است و در انتها نیز منجر به بروز مرگ می شود . درمان دام های بیمار هزینه زیادی دارد و كاهش وزن نیز از دیگر عوارضی است كه در گوساله هایی دیده می شود كه تازه از شیر گرفته شده و یا به تازگی به مناطق جدید برده شده باشند .
با وجود سالها تحقیق ، سوالات زیادی در مورد همه گیر شناسی این بیماری وجود دارد . مثلا ً مشخص نیست كه پاستورلا همولیتیكا یك باكتری مزمن می باشد و یا نه . مطالعه نتایج تحقیقات كلینیكی پیش از سال 1985 نشان می دهد كه میزان آلودگی و مرگ و میر ناشی از پاستورلا همولیتیكا به ترتیتب 0 تا 69 درصد و 1 تا 15 درصد بوده است . البته در این مطالعات فقدان یكسانی ، اشاره به منبعی خاص ، توضیح نمونه مورد بررسی و همچنین میزان آلودگی خام و مرگ و میر دیده می شود . نتایج چندین تحقیق كه پس از مطالعه بالا صورت گرفت نشان می دهد كه میزان خام مرگ و میر در این بیماری معیاری قابل اعتماد نیست .
یكی از وسیعترین بررسی های انجام شده در مورد همه گیر شناسی این بیماری در كانادا و در طی یك دوره 4 ساله با استفاده از 60 هزار گوساله انجام گرفت . در تمام نمونه هایی كه منجر به مرگ شد ، بازگشایی بافت انجام گرفت و ذات الریه فیبرینی بر اساس نشانه های مشخص التهابات ، برونكوپنومونی و اگزودا تشخیص داده شد . نتیجه این تحقیقات گسترده نشان می دهد كه فاصله مكانی كه گوساله ها از محلی به محل دیگر برده می شوند بر روی شیوع ذات الریه فیبرینی اثری ندارد . نكته دیگر این است كه در طی سالهایی كه میزان عفونت بالا بوده است ، دسته ای از نمونه های تلف شده مشخص گردیده اند ، اما دلیل بروز این حالت مشخص نشده است . در طول این چند سال مطالعه ، میزان خام مرگ و میر از حدود 44/2 تا 78/4 متغیر بوده است و میزان مرگ و میر نیز بین 25/0 درصد تا 73/2 درصد بیان شده است . در طی این دوره مطالعه ، ذات الریه فیبرینی مسئول 10 تا 57 درصد مرگ و میر بوده و حداكثر مرگ و میر 16 روز پس از ورود گوساله ها به محل جدید دیده می شود . اولین اهمیت این بیماری در صنعت گاو این است كه هجوم بیماری كشنده ، در طی 8 روز پس از ورود به منطقه جدید دیده می شود و این امر به لزوم اجرای یك برنامه پیشگیری موثر در زمان ورود گله به منطقه جدید اشاره دارد . برای ایجاد آسیب های موجود در ذات الریه فیبرینی ، به فعالیت بسیار زیاد و رشد پاستورلا همولیتیكا در فاز لگاریتمی باكتری نیاز است . فاز ساكن نمونه های كشتی پاستورلا همولیتیكا و یا فاز لگاریتمی كشت پاستورلا مولتوسیدا باعث بروز جراحات وسیع ریه نخواهند شد . البته پاستورلا مولتوسیدا را می توان از بافت ریه جدا نمود ، اما آسیب های ناشی از این باكتری تقریبا ً تنها نكروزی ناچیز را در بر می گیرند كه حتی ممكن است در بعضی موارد دیده هم نشود . پاستورلا همولیتیكا بیوتیپ A سروتیپ 1 عامل اولیه بروز ذات الریه فیبرینی می باشد . سروتیپ 2 این باكتری عموما ً در ناحیه فوقانی دستگاه تنفس حیوانات سالم دیده می شود ، اما به ندرت سبب بروز بیماری تب حمل و نقل می شود . سروتیپ 1 به ندرت از گاوهای سالم جدا شده است ، اما بعد از وارد شدن استرس به حیوان ، این سروتیپ رشدی بسیار فاحش را در پیش می گیرد . استرس به حیوان ممكن است در طی خرید و فروش حیوان ، انتقال حیوان ، آلودگی های ویروسی و یا شرایط نامساعد طبیعی ایجاد شود . در طی استرس ، سروتیپ 1 داخل ناحیه فوقانی دستگاه تنفس تكثیر می یابد و در پی آن باكتری همراه با تنفس به ناحیه پایینی دستگاه تنفس می رود . تعداد زیادی از باكتری ها وارد شش ها می شوند و ماكروفاژهای آلوئولی را در گیر می كنند . اندوتوكسین این باكتری از دیواره آلوئول ها گذر كرده ، بر روی انواع مختلف سلولها مانند ماكروفاژها ، اندوتلیوم ، نوتروفیل ، لنفوسیت ها پلاكت ها و كمپلمان اثر می گذارد . اندوتوكسین خالص این باكتری سبب تحریك ماكروفاژهای آلوئولی برای تولید بیشتر سیتوتوكسین های التهابی ، فاكتور نكروتیك توموری آلفا (alpha-TNF) و اینترلوكین 1 بتا (IL-1beta) می گردد . همچنین در ریه گوساله های آلوده نیز میزان آلفا و اینتر لوكین 1 بتا بالا می رود . بدین ترتیب اندوتوكسین سبب بروز پاسخ التهابی شده ، سلولها در سراشیبی نابودی قرار می گیرند . لوكوتوكسینی هم كه توسط باكتری ترشح می شود سلولهای فاگوسیتی را نابود كرده ، سبب بیشتر شدن پاسخ التهابی می گردد .
در ضمن لوكوتوكسین خالص باعث تحریك ترشح سیتوكین های التهابی ، فاكتور نكروتیك توموری و اینترلوكین 1 بتا در ماكروفاژهای آلوئولی گاو می شود . نتیجه پایانی ، تجزیه سلول میزبان و بروز ذات الریه فیبرونكروتیك به دنبال پاسخ آماسی می باشد كه این حالت در لوب قدامی-شكمی ریه نیز پخش شده ، در انتها منجر به مرگ حیوان می گردد .

تجزیه و تحلیل نتایج آزمایش واكسن ها :

قرار گرفتن طبیعی حیوان در معرض آلودگی با پاستورلا همولیتیكا باعث ایجاد اثر محافظتی در برابر عود مجدد بیماری می شود . گاوهایی كه میزان بالایی از پادتن مخصوص پاستورلا همولیتیكا دارند در برابر آلودگی مقاومند و حیواناتی كه میزان پایینی از پادتن خنثی كننده لوكوتوكسین را دارند بیشتر در اثر ابتلا به این بیماری تلف می شوند . این تحقیقات نشان می دهد كه واكسیناسیون می تواند راهی موثر برای مقابله با این باكتری باشد . انواع مختلف واكسن های تجاری و آزمایشی علیه پاستورلا همولیتیكا ساخته شده اند . این واكسن ها از باكترین ، باكتری زنده تخفیف حدت یافته و واكسن های زیر واحد (subunit)تشكیل شده اند . تاثیر این واكسن ها با انجام آزمایشات در مزرعه و یا نمونه های تجربی مشخص شده ، اما این نتایج همواره یكسان نبوده اند . دلیل بروز این حالت را می توان به تعداد زیاد عواملی كه در این مطالعات مورد بررسی قرار می گیرند مربوط دانست . این عوامل عبارتند از : برخورد با عفونت ویروسی پیش از بروز بیماری ، برخورد با پاستورلا همولیتیكا بدون آلودگی با ویروس ها ، میزان برخورد ، راه ورود ، روش آلودگی ، راه ورود باكتری و مشاهده پس از آلودگی . دیگر عوامل متغیر عبارتند از یاور های موجود در واكسن ، زمان های تكثیر ، اندازه نمونه ها و خصوصیات گاو مورد آزمایش . با در نظر گرفتن این عوامل متغیر ، مقایسه نتایج و طراحی نتیجه نهایی امری مشكل خواهد بود . هرچند در بررسی های اخیر و در مقالات دامپزشكی از روشی به نام met analysis استفاده می شود . اخیراً محققین دانشگاه Minesota از این روش برای ارزیابی واكسن های مختلف علیه ذات الریه پاستورلایی استفاده نمودند . در تمام مطالعات ، برخورد نمونه آزمایشی با واكسن صورت می گیرد و تاثیر واكسن با استفاده از یكی از دو روش زیر مشخص می شود :

1 - VETCDCAB
2 - MEDLINE

بطور كلی در این مورد 72 آزمایش انجام شد و در روش met analysis مورد بررسی قرار گرفت . سن گروه های حیوانی ، اندازه نمونه ها ، نوع واكسن ها ، روش واكسیناسیون ، دوز واكسن ، نوع یاور ، زمان تكثیر ، زمان برخورد با عامل بیماریزا پس از اولین واكسیناسیون ، روش برخورد ، دوز برخورد ، روند برخورد ، زمان مشاهده پس از برخورد و درصد گیری ریه در هر مطالعه مشخص شده و آزمایش می شود . واكسن هایی كه در مطالعات مورد بررسی قرار می گیرند ، به دوازده دسته تقسیم می شوند :


واكسن های زنده ، زنده تخفیف حدت یافته ، زنده وابسته به استرپتومایسین ، مایع رویی كشت ، باكترین ، عصاره تیوسیانات پتاسیم ، عصاره نمك بافر فسفات ، پروتئین نوتركیب با 30 كیلو دالتن وزن ، عصاره سدیم سالیسیلات ، عصاره خارج غشایی ساكروزول و واكسن كنترل شده . بعد از این كار حداقل آسیب وارد شده به ریه پس از هر بار واكسیناسیون مشخص شده و سپس واكسن با توجه به تمام عوامل متغیر مذكور در بالا طبقه بندی می شود و میزان ایمن كننده هر واكسن نیز مشخص می گردد . در واكسن های زنده ای كه برای گاو استفاده می شود ، واكسن ها حداقل آسیب های ریوی را در پس دارند و به طور مشخصی از واكسن های كنترل كننده جدا هستند . باكترین ، مایع رویی كشت و تیوسیانات پتاسیم نیز به طور مشخصی آسیب های كمتری نسبت به واكسن های كنترل شده ایجاد می كنند . اما مایع رویی كشت و تیوسیانات پتاسیم از پروتئین های غشایی ایمنی بهتری نسبت به باكترین ها ایجاد می كنند . در كل به نظر می رسد كه واكسن های زنده موثرترین واكسن ها در ایمنی زایی هستند ، اما عوارض جانبی ویگری مانند تب ، التهابات موضعی و Lamenes میزان استفاده از آنها را محدود كرده اند . در روش met analysis ، مایع رویی كشت و عصاره تیوسیانات پتاسیم به اندازه واكسن های زنده در كاهش آسیب های ریوی و ایمنی زایی موثرند . اگرچه واكسن های زنده وابسته به استرپتومایسین در آزمایشات اولیه ، ایمنی خوبی را ایجاد می كردند ، اما در روش مت آنالایزیس مشخص شد كه اثر آنها از باكترین ها ضعیف تر است .

ترجمه: امید فرهادیان

منابع :‏

http://www.ehs.colostate.edu/biosafety/LARmanual/pasteur.htm http://www.usaha.org/speeches/speech98/s98frank.html http://www.pfizer.com/ah/vet/tref/trbull/pah0311.html http://www.pfizer.com/ah/vet/tref/trbull/pah0307.html

   


نظرات()

وبلاگ دامپزشک

کاملترین بانک مقالات فارسی دامپزشکی