تبلیغات
وبلاگ دامپزشک - بانک مقالات دامپزشکی - لكوز انزئوتیك گاوان

لکوز انزئوتیک گاوان یک عفونت رترو ویروسی می باشد که عموماً در گاو ایجاد بیماری می نماید . گاو در تمامی سنین امکان ابتلا به این بیماری را دارد اما اغلب حیوانات ، خیلی زود پس از تولد از طریق خوردن شیر گاوهای آلوده مبتلا می شوند . بیماری در برخی از گاوان بالغ نیز دیده می شود .
ویروس عامل بیماری همچنین می تواند بوسیله راههای دیگری که باعث انتقال لنفوسیت های عفونی می شود مثل فعالیت های دامپزشکی (واکسیناسیون) ، بین حیوانات منتقل شود.


عفونت اغلب از طریق سرولوژیکی تشخیص داده می شود . روش های تشخیصی که اغلب استفاده می شود عبارتند از ، الایزا که برروی سرم یا شیر انجام می شود (کیت الایزای این تست به فرم تجاری در دسترس می باشد و اغلب حساسیت بالائی دارند) . تست ایمنودیفیوژن (ژل آگار) که در گذشته بسیار مورد استفاده قرار می گرفت اما امروزه بدلیل حساسیت پایین آن غیرمتداول گردیده است . PCR نیز بصورت معمول جهت تشخیص این بیماری استفاده می شود.

اتیولوژی (سبب شناسی)
لکوز انزئوتیک گاوان یک بیماری لنفوپرولیفراتیو (افزایش ارتشاح لنفوسیتی) گاو می باشد که بوسیله یک رترو ویروس اگزوژن ایجاد می شود .
اگرچه بیماری در تعداد زیادی از گوساله ها خیلی زود پس از تولد ایجاد می شود ، لیکن گاو در هر سنی ممکن است به این بیماری آلوده شود. در استرالیا و نیوزلند بیماری تنها به گاو محدود شده است با این وجود عفونت طبیعی در بوفالوها و گوسفندان در سایر کشورها گزارش شده است .
ویروس عامل بیماری رده های لنفوسیت های B را آلوده می کند .

علائم درمانگاهی
آلودگی گاوها باعث ایجاد یک پاسخ پایدار همورال به ساختارهای پروتئینی ویروسی می گردد که اغلب در طول عمر دام باقی می ماند . در برخی موارد پس از ایجاد عفونت ، حدود 30% از گاوهای آلوده ، دارای شواهدی از یک لنفوسیتوز پایدار ناشی از افزایش تعداد لنفوسیت های B در گردش ، می باشند . در کمتر از 5% گاوهای آلوده لنفوما ایجاد می گردد و حدود 50% آنها دچار لکوز لنفوبلاستیک می شوند . ایجاد لنفوما ، یک پاسخ رایج به عفونت با BLV (bovine leukemia virus) ، می باشد .
اغلب موارد آلودگی در سنین 3 تا 10 سال اتفاق می افتد و عموماً آلودگی بصورت موردی در گله مشاهده می گردد (و نه در همه گله) .
چهره بالینی بیماری بر اساس عضو درگیر متفاوت است . حیوان آلوده اغلب لاغر بوده و ممکن است علائمی از ناهنجاری های دستگاه تنفسی ، دستگاه گردش خون ، دستگاه گوارش ، دستگاه ادراری تناسلی و یا سیستم عصبی را نمایان کند .
غدد لنفاوی سطحی اغلب بزرگ شده و در معاینه رکتال (توش رکتال) ممکن است بزرگ شدگی غدد لنفی ناحیه لگن را مشخص نماید . در گاوهای دچار لنفوما ، حدود 50% موارد دارای لکوز لنفوبلاستیک بوده ، در 30% موارد لنفوسیتوزیس با افزایش تعداد لنفوسیتهای B و 20% موارد نیز تعداد لنفوسیتهای نرمال دارند .
حدود 30% از گاوهای آلوده به BLV (bovine leukemia virus) که علائم کلینیکی نشان نمی دهند ، فقط دارای یک لنفوسیتوزیس پایدار می باشند . مرگ غالباً حدود 1 تا 5 ماه پس از ظهور اولین نشانی اتفاق می افتد .

اپیدمیولوژی
هر چند ویروس عامل بیماری به هر دو صورت (افقی و عمودی) منتقل می شود لیکن انتقال عموماً بصورت افقی در گله بروز می نماید .
انتقال رحمی (جفت و جنین) نیز اتفاق می افتد اما بطور کلی اهمیت کمی دارد . تنها راه آلودگی گاوان با در معرض قرار گرفتن لنفوسیتهای سیستم گردش خون آلوده به ویروس از طریق ترشحات و مدفوع که می تواند همراه با کمی خون باشد ، اتفاق افتد .
انتقال مکانیکی از طریق سوزن های خونگیری نیز اتفاق می افتد . تجهیزات شاخ بری و خال کوبی و دستکش هایی که برای توش رکتال استفاده می شوند ، از راه های انتقال بیماری می باشد . شیر گاوهای آلوده اغلب حاوی سلول های آلوده به ویروس BLV بوده و تغذیه شیر آلوده توسط گوساله از راههای متداول انتقال بیماری است . گوساله هایی که از کلستروم (آغوز) گاوهای آلوده تغذیه نمایند برای مدت کمتر از 24 ساعت می توانند محافظت شوند . جنین نیز می تواند از ناقلین عامل بیماری باشد .
تحقیقات برای انتقال عفونت به گوسفند توسط اسپرم ، ادرار ، ترشحات بینی ، قطعات جدا شده پوستی و بزاق ، ناموفق بوده است . حشرات انتقال دهنده BLV نیز شناخته نشده اند .

وقوع و گسترش بیماری
BLV (bovine leukemia virus) گسترش جهانی دارد ، در استرالیا EBL (Enzootic bovine leucosis) بالاترین رده تشخیص را در زمینه هماتولوژی حیوانات به هر دو صورت لنفوسیتوزیس و لکوز لنفوبلاستیک ، به خود اختصاص داده است. متعاقب ایزوله نمودن ویروس و گسترش تستهای سرولوژیکی جهت تشخیص آنتی بادی های BLV ، گسترش بیماری در گله های گاو شیری منطقه Queens land مشخص گردید . دپارتمان Queens land که نخستین بار در 1983 به تجهیزات تشخیص EBL مجهز گردید ، در ریشه کنی عفونت BLV در گله های شیری موفق عمل نمود .
از سال 1993 روش های آزمایشگاهی بطور پیشرونده ای در گله های شیری سراسر استرالیا پذیرفته شد . ابداع روش آزمایشگاهی الایزا برای تست اکثر نمونه های شیر و به همان دقت برای نمونه های سرمی جهت شناسایی گله های آلوده در سراسر ایالت ها به روند تشخیصی شتاب داد . برنامه ریشه کنی ملی پیشرفت کرده و در حال حاضر تعداد دام آلوده بسیار کمی در این کشور وجود دارد .
تلاشی برای ریشه کنی EBL (Enzootic bovine leucosis) ، از گله های گاو گوشتی انجام نشده زیرا این گاوها معمولاً آلوده نمی شوند و یا آلودگی آنها بشدت پایین می باشد . شواهدی که نشان دهد BLV (bovine leukemia virus) به انسان هم انتقال می یابد موجود نمی باشد و ویروس به آسانی در شیر پاستوریزه غیرفعال می گردد .
درنیوزلند نیز برنامه کنترل ملی که بسوی ریشه کنی عفونت BLV از گله های شیری می رود ، وجود دارد .
پاتولوژی
در نکروپسی عقده های لنفی و محدوده وسیعی از بافت ها سلول های نئوپلاستیک مشاهده می شود . نواحی که عموماً درگیر می گردند شامل غدد شیری ، قلب ، طحال ، روده ، کبد ، کلیه ، هزارلا ، شش و رحم می باشند .
نفوذ عامل بیماری به پوست و عضلات اسکلتی غیرمتداول می باشد اما اخیراً در برخی موارد نمونه برداری از کانال نخاعی نیز دیده شده است.
ساختارهای نرمال بافتی عقده های لنفی معمولاً از بین می رود ، لنفوبلاست ها و اشکال میتوتیک دیده می شوند ، انباشتگی توده لنفوبلاستها در پالپ قرمز طحال مشاهده می گردد . نفوذ بیش از حد لنفوسیت ها و لنفوبلاست ها به بافت های غیرلنفوئیدی اغلب باعث بدشکلی بافت های نرمال می گردد . در لوسمی حیوانات تعدادی لنفوسیت غیر نرمال در مویرگ ها دیده می شود بخصوص در کبد و شش .

تشخیص آزمایشگاهی
عفونت BLV عمدتاً بوسیله تشخیص آنتی بادی در سرم و یا شیر تشخیص داده می شود . آنتی بادی ها در سرم اغلب حیوانات 2 تا 8 هفته پس از آلودگی قابل تشخیص می باشد . آنتی بادی های مادری در کمتر از 7 ماه از بین می روند . راه شناخته شده ای برای انتقال آنتی بادی ها از دام آلوده به دام دیگر جهت ایجاد ایمنی غیرفعال ، وجود ندارد .
تست های سرولوژیک متداول برای تشخیص دام های آلوده عبارتند از الایزا و ایمنودیفیوژن ژل آگار ، که الایزا حساسیت بالاتری داشته و برای تعداد نمونه های زیاد ، مناسب می باشد در نتیجه تست ایمنودیفیوژن ژل آگار AGID ، غیر متداول می باشد .
تیتر آنتی بادی ثابت بوده و گاهاً به حد بسیار پایینی می رسد خصوصاً در انتهای آبستنی یا ابتدای شیردهی که سطح آنتی بادی ممکن است کاهش یافته بطوری که محدودیت تشخیص برای تست AGID ایجاد نماید و نتیجه منفی کاذب را نشان دهد . حساسیت بالای الایزا امکان تشخیص را فراهم می سازد و برای سنجش تعداد زیادی از نمونه ها ، مقرون به صرفه می باشد . هر دو نمونه سرم و شیر ، امکان تست به روش الایزا را دارا بوده ، همچنین امکان تست نمونه های آمیخته باهم (تانکهای جمع آوری شیر) ، که از یک گله تهیه شده نیز وجود دارد .
در حال حاضر الایزا ، بهترین روش آزمایشگاهی تست سرولوژیک تشخیص آنتی بادی های BLV می باشد .
جداسازی ویروس ، روش تشخیصی شایع نمی باشد . اگرچه در مواردی نادر ممکن است جهت بررسی و تشخیص نهایی و قطعی حیواناتی که دارای سرم مثبت می باشند یا وضعیت سرمی مشکوک داشته باشند ، به کار می رود . جداسازی ویروس همچنین جهت تهیه مواد بیولوژیکی (آنتی ژن های تشخیصی) برای تأیید عدم آلودگی با BLV استعمال می گردد . برای جداسازی ویروس هر دو روش غربالگری در محیط بدن و آزمایشگاهی امکان پذیر می باشد هر چند روش غربالگری در بافت زنده با تلقیح به گوسفند از حساسیت بالاتری برخوردار می باشد .
گوسفند نسبت به عفونت آزمایشگاهی BLV بسیار مستعد می باشد . تلقیح گوسفند با خون یا لنفوسیت های حیوانات مشکوک ، حساس ترین تست برای تشخیص BLV می باشد . آنتی بادی های BLV در گوسفند بین 2 تا 10 هفته پس از تلقیح قابل شناسایی می باشد . روش AGID (آگار ژل دیفیوژن) می بایست به منظور غربالگری گوسفندانی بکار رود که آنتی بادی های آنها جهت تشخیص به روش الایزا مناسب نباشد .
هنگامی که مواد بیولوژیکی جهت تشخیص آلودگی یا عدم آلودگی به BLV در گله استفاده می شود ، جهت غربالگری لازم است مقدار نمونه نسبتاً زیادی (ml 50 – 20) برای اطمینان از تشخیص مقادیر پایین آنتی بادی بکار برده شود ، این امر ممکن است به سهولت با تلقیح به گوسفند امکان پذیر باشد ولیکن در مقادیر آزمایشگاهی امری کاربردی نمی باشد .
ویروس را می توان در کشت لنفوسیت های آلوده بوسیله میکروسکوپ الکترونی یا روش PCR (واکنش زنجیره پلیمراز) ، مشخص نمود .
روش PCR ، اخیراً جهت تشخیص مستقیم عفونت BLV رایج شده است . این روش قادر است عفونت حیوانت را قبل از تغییرات سرولوژیک تشخیص دهد و همچنین می تواند گوساله های غیر آلوده ای که تیتر سرمی را بعلت حضور آنتی بادی های مادری دارند تفریق نماید . با این وجود این روش نیز در نمونه های زیاد ، تست معمول تشخیصی نمی باشد ، تست PCR می تواند با الحاق به تست های بیولوژیکی گوسفند جهت بالا بردن حساسیت تشخیص BLV سودمند واقع شود .


Reference:
1. PD Kirkland, Elizabeth Macarthur Agricultural Institute, PMB, Camden, NSW 2570,Australia,peter.kirkland@agric.nsw.gov.au
2. BJ Rodwell Animal Research Institute, Queensland Department of Primary Industries, Locked Mail Bag 4 Moorooka, Qld, 4105, Australia


تهیه و تنظیم:
میثم جعفری
دکتر نوید صفرزاده

   


نظرات()

وبلاگ دامپزشک

کاملترین بانک مقالات فارسی دامپزشکی