تبلیغات
وبلاگ دامپزشک - بانک مقالات دامپزشکی - مطالب پرورش زنبور عسل

مقدمه :
 ارتباط آدمی با زنبور عسل سابقه بسیار طولانی داشته و انسان قبل از آنكه خواندن و نوشتن را بیامورد از تولیدات این حشره مفید بهره برداری و استفاده می كرده است. زنبور داری یكی از رشته های علوم  دامپروری است كه زنبوران عسل را جهت تولید عسل ، موم ، ژله شاهانه ، بره موم ، گرده گل  و زهر  زنبور عسل پرورش می دهند كه این تولیدات در اقتصاد ملی كشورها حائز اهمیت بسیار زیادی بوده و علاوه بر نقش مهم تغذیه ای عسل برای انسان، از سایر تولیدات آن در موارد درمانی و صنعتی از جمله صنعت زنبورداری و بسیاری از صنایع دیگر از جمله صنایع آرایشی، داروسازی، صنایع شیمیایی، متالورژی، تكنولوژی هسته ای، خودروسازی، شمع سازی، قالب سازی، ریخته گری، نساجی، واكسن سازی، كاغذسازی و غیره استفاده می گردد.

ادامه مطلب   


نظرات()

در سندروم کاهش جمعیت زنبوران عسل (Honey Bee depopulation syndrome) که به آن اختلال ریزش کلنی زنبوران عسل (CCD) (Colony Collapse Disorder) نیز گفته می شود، زنبوران کارگر کلنیهای زنبور عسل به طور ناگهانی ناپدید می‌شوند.

ادامه مطلب   


نظرات()

تعریف عسل

عسل یک واژه عربی است که در فارسی آن را انگبین می‌گویند و عبارت است از شهد گل‌ها که زنبور عسل توسط خرطوم کوچک خود آن را مکیده و از راه دهان به کیسه بسیار کوچک خود به نام کیسه عسلی وارد می‌کند. وقتی میزان شهد جمع‌آوری شده به حدود "40" میلی‌گرم رسید، گل‌ها را رها کرده و به سمت کندو پرواز می‌کند. و پس از تغییرات لازم در سلولهای مومی شانهای کندو ذخیره می گردد. برای تهیه یک کیلو عسل، زنبور باید شهد "20" میلیون گل را جمع و به کندو حمل کند. زنبورعسل خاصیت ثابت گلی دارد، یعنی تا وقتی که مشغول جمع آوری شهد یک گل است، روی سایر گل‌ها نمی‌نشیند

ادامه مطلب   


نظرات()

• عامل بیماری:

• عامل بیماری پروتوزوآیی است به نام Nosema apisکه محل رشد و تکثیرش در جدار معده زنبور عسل می باشد. فرم مقاوم یا اسپورعامل انتقال از یک میزبان به میزبان دیگر است.اسپور بیضوی و شفاف، بدون رنگ بوده، 6/4 تا 4/6 میکرون طول و 5/2 تا 3 میکرون عرض، از نظر ساختمان خصوصیات میکروسپوریدی ها را داراست . بوسیله یک غشاء سه لایه پوشیده شده، که آن را از خشکی و آسیب های محیط خارجی محافظت می نماید. این غشاء از جنس کیتین و دارای یک منفذ بنام میکروپیل است.

ادامه مطلب   


نظرات()

در سندروم کاهش جمعیت زنبوران عسل ( Honey Bee depopulation syndrome ) که به آن اختلال ریزش کلنی زنبوران عسل ( Colony Collapse Disorder ) ( CCD ) نیز گفته می شود ، زنبوران کارگر کلنی های زنبور عسل بطور ناگهانی ناپدید می شوند . گفته می شود که این زنبوران جهت انجام فعالیتهای روزانه خود از کندو خارج شده و دیگر به کندو باز نمی گردند . در این کندوها آنچه باقی می ماند زنبور ملکه ، شفیره ها ، تعدادی زنبور که به تازگی هچ شده اند و ذخیره نسبتا خوبی از مواد غذایی است . ( 1 )

ادامه مطلب   


نظرات()

کرم ابریشم به منظور تولید پیله پرورش داده می شود واز پیله ها جهت ابریشم کشی استفاده می گردد . الیاف ابریشم یکی از مواردی است که در تهیه منسوجات ، قالی و سایر دست بافتها به کار می رود و امروزه یکی از اقلام مهم صنعتی برخی از کشورها پرورش دهنده ی کرم ابریشم به شمار می آید . الیاف ابریشم دارای درخشندگی بسیار زیبا بوده وازبهترین الیاف جهت تهیه البسه انسان محسوب می گردد تقریباً در حدود 5000 سال قبل چینی ها به این واقعیت پی بردند که ازابریشم حاصله ازکرم ابریشم می توان الیافی جهت تهیه منسوجات به دست آورد .

ادامه مطلب   


نظرات()

زنبور عسل (Apice melifera) از راسته نازک بالان (Hymenoptera) است. زنبور عسل قسمت های دهانی جونده و مکنده، هر دو را داراست. دگریسی آن کامل است و به طور دسته جمعی زندگی می کند و شامل سه دسته هستند.  ۱) ملکه (Queen) که تخم می گذارد. ۲) نرها (prones) کارشان فقط بارور کردن ملکه های جدید است. ۳) کارگرها (Worker) که ماده عقیم هستند و اغلب انواع متعددی دارند. کندوی زنبور عسل یا به صورت جعبه های مکعبی به ابعاد ۵۰cm که کندوی modern می گویند و یا به به صورت سبد که کندوی بومی می گویند.

ادامه مطلب   


نظرات()

زنبورهای یک کندو شامل یک ملکه، چند صد زنبور نر ون چندین هزار زنبور کارگر می باشد. در تابستان و بهار که زنبورها فعالیت زیادی برای جمع آوری شیره دارند کندو ممکن است ۵-۷ کیلو زنبور داشته باشد و تعداد زنبورهای نر در این موقع زیادتر از هر موقع دیگر در کندو دیده شوند. هر یک از این دو نوع زنبور وظیفه خاصی دارند ولی منظوری که یک کندو تعقیب می نماید عبارت از بقای نسل و یا دفاع و نگهداری کندو می باشد و نظر انفرادی در بین نیست و هیچکدام از آنها در نتیجه سعی انفرادی قادر نیستند که برای مدت طولانی زنده بمانند و بنابراین هدف آنها به طور دسته جمعی انجام می گیرد.

ادامه مطلب   


نظرات()

مقدمه :

از قدیم الایام عسل بعنوان یک ماده قندی شفابخش مورد استفاده قرار گرفته است. در منابع بدست آمده در سنگ نوشته ها و کتابهای مربوط به اقوام باستانی سومر در 6200 سال قبل از میلاد، مصریها 1900 تا 1250 سال قبل از میلاد، اقوام ودا (هندوها) در 5000 سال قبل، درکتابهای مقدس قرآن، تورات، انجیل عهد قدیم و عهد جدید، کتاب های مقد س هندیها، چینی ها، ایرانیان باستان و مصریها  عسل بعنوان یک ماده شفابخش معرفی گردیده است.

 استفاده از عسل از گذشته تا امروز برای درمان سرفه و گلو درد مرسوم بوده است. معمولاً عسل به همراه سبزیجات،  بذرها و گیاهان مناطق جغرافیایی مورد مصرف قرار میگرفته است.

استفاده از عسل گیاه کُنار در هند برای درمان بیماریهای چشم ، در غِنا برای عفونت های پا، و در نیجریه برای گوش درد ، درمان آلودگی انگلی چشم، پیشگیری از صدمه به قرنیه، زخم معده و یبوست رایج بوده است .

ادامه مطلب   


نظرات()

یکی از مهمترین نکات مدیریتی در پرورش زنبور عسل انتخاب صحیح محل استقرار زنبورستان است.

ادامه مطلب   


نظرات()

پرورش زنبور عسل

شروع زنبورداری :

نحوه شروع:

از چه زمانی و چگونه زنبورداری را شروع کنیم؟

 در پاسخ باید گفت که کار شما از زمستان شروع می شود؛در طول زمستان شما بایستی کتابها و مطالب مربوط به زنبورداری را مطالعه کنید تا اطلاعاتی را در مورد زنبور عسل و زنبورداری فرا بگیرید و شناختی را هر چند جزئی در مورد این موجود به دست بیاورید.

پس از این شما باید به فکر تهیه کندوی مورد نیاز خود باشید.

ادامه مطلب   


نظرات()

استفاده از مكمل غذایی در تولید و زنده مانی زنبور عسل

تغذیه بهینه و صحیح زنبور عسل برای زنبورداران به لحاظ كسب حداكثر بهره وری از ارزش زیادی برخوردار است كه بر همین اساس موضوع تغذیه زنبور عسل در دهه های اخیر مورد توجه محققین و پژوهشگران قرار گرفته است. 
زنبور عسل برای رشد و نمو و ادامه حیات خود نیاز به مواد مغذی نظیر كربوهیدرات ها، پروتئین ها، چربی ها، ویتامین ها و مواد معدنی دارد. در حالت طبیعی زنبور عسل كربوهیدرات ها را از طریق شهد گل و پروتئین ها و سایر مواد را از طریق گرده گل دریافت می كند.

ادامه مطلب   


نظرات()

خصوصیات ظاهری و ترکیبات شیمیایی عسل

خصوصیات ظاهری و فیزیکی عسل

رنگ عسل
رنگ عسل بستگی به نوع شهد مصرفی دارد و از زرد بسیار روشن تا قرمز تیره متغیر می باشد (عسل آویشن قرمز رنگ ، عسل اقاقیا بی رنگ و عسل گیاه اسپرس زرد طلایی است). منطقه ی جغرافیایی و شرایط آب وهوایی نیز در تعیین رنگ عسل بی تاثیر نیست. پس رنگ عسل نمی تواند عامل تعیین کننده برای تشخیص کیفیت عسل باشد.

عطر و طعم
عطر و طعم هم مانند رنگ آن ، متناسب با گیاهی است که زنبور از آن استفاده کرده است.

ادامه مطلب   


نظرات()

بررسی اثرات ضد باكتریائی بره موم زنبورعسل روی باكتری پنی باسیلوس لاروا عامل بیماری لوك آمریكائی زنبو

دكتر مصطفی مرادی
عضو هیئت علمی موسسه رازی كرج بخش تحقیق و تشخیص بیماریهای زنبورعسل و كرم ابریشم

بره موم زنبورعسل یا Propolis ماده ای مركب از صمغ انواع درختان و گیاهان مختلف است كه كارگران زنبورعسل آنرا در سبد گرده های خود جمع آوری كرده و با ایجاد تغییراتی در آن , از آن به عنوان ماده ای درزگیر, صیقل دهنده, ضدعفونی كننده داخل كندوها و سلولهای مومی و مومیائی نمودن لاشه حیوانات تلف شده در داخل كندوها استفاده می نماید. بره موم از تركیباتی از جمله صمغ, موم, روغنهای فرار و گرده گل تشكیل شده است و با استفاده از آنالیز بیوشیمیائی از تركیبات متنوعی از جمله الكلها ,آلدئیدها, فلاونوئیدها, اسیدهای آمینه, كالكونها, استرها, استونها, اسیدهای چرب و ... تشكیل گردیده است كه هر از این تركیبات در صنایع داروئی ارزش بالائی دارند.
بشر از قدیم الایام متوجه اثرات درمانی و ضد باكتریائی بره موم بوده است و در موارد بسیاری از بیماریهای انسان و حیوان مورد استفاده قرار داده و نتایج رضایت بخشی را كسب نموده است. در چند دهه اخیر تحقیقات زیادی روی خواص درمانی بره موم بخصوص اثرات ضد باكتریائی آن انجام گرفته و نتایج قابل توجهی كسب شده است و در برخی موارد از آنتی بیوتیكهای صناعی هم موثرتر بوده است.
در این بررسی میزان حساسیت باكتری پنی باسیلوس لاروا عامل بیماری لوك آمریكائی زنبورعسل كه خطرناكترین بیماری زنبورعسل است مورد بررسی قرار گرفت و از روشهای رایج در بررسی اثرات آنتی باكتریائی مواد روی باكتریها از جمله روش رقت در براث و روشBaure – Kirby استفاده گردید.
در روش رقت در براث باكتری مذكور را در محیط براث كشت داد و با استفاده از رقتهای مختلف عصاره های اتانولی بره موم تحت تاثیر قرار دادیم . در روش Baure – Kirby از دیسكهای كاغذ صافی آغشته به میزانهای مختلف عصاره های الكلی بره موم استفاده گردید كه نتایج حاصله به شرح زیر است:
در روش رقت در براث رقتهای 32/ میلی گرم در میلی لیتر بره موم و بیشتر از آن باعث مهار رشد باكتری مذكور گردیدند و بدینصورت رقت 32/ میلی گرم در میلی لیتر بره موم به عنوان حداقل غلظت ممانعت كننده از رشد( MIC ) بره موم روی باكتری پنی باسیلوس لاروا تعیین گردید و در روش بائور كربی دیسكهای كاغذ صافی حاوی 01/ تا 1/ میلی گرم بره موم با ایجاد هاله های ممانعت از رشد باكتری به قطر 5 الی 18 میلی متر در اطراف خود مانع از رشد باكتری مذكور گردیدند.
نتایج حاصل از این بررسی نشان می دهد كه بره موم زنبورعسل ایران در مقایسه با بره موم تولیدی برخی از كشورهای دیگر از خاصیت ضد باكتریائی نسبتاً بالائی برخوردار است و در صورت استفاده صحیح می تواند در درمان بیماری لوك آمریكائی زنبور عسل مورد استفاده قرار گیرد. در رابطه با اثرات داروئی بره موم روی سایر عوامل بیماریزای انسان و دام تحقیقات زیادی صورت گرفته است. از جمله بارزترین و خوشبینانه ترین اثرات بره موم اثر آن روی انواع ویروسها از جمله ویروس عامل بیماری مهلك ایدز و انواع سلولهای سرطانی بوده است كه نویدهای را در راه درمان این بیماریها با استفاده از تركیبات مختلف بره موم ایجاد كرده است. با توجه به تنوع پوشش گیاهی ایران

   


نظرات()

سه نوع جمعیت کندو:

در هر جمعیت سالم و کامل سه نوع زنبور عسل وجود دارد:

الف:یک ملکه

ب:چند هزار تا چند ده هزار زنبور کارگر

پ:چند صد تا چند هزار زنبور نر

ملکه و همه زنبورهای کارگر ماده اند؛ فرق ایندو در این است که دستگاه تناسلی کارگران ناقص بوده و جفتگیری برایشان ممکن نیست و حال اینکه دستگاه تناسلی ملکه کامل است و امکان جفتگیری برایش فراهم است و جفتگیری هم میکند.

مجموعه ملکه زنبورهای کارگر و زنبورهای نر را«یک جمعیت»زنبور عسل مینامند.محلی که یک جمعیت زنبور عسل در آن زندگی، تولید مثل و رشد میکنند یک«کندو»نامیده میشود.کندو خانه زنبور عسل است.

فرق ظاهری ملکه و زنبورهای کارگر در طویلتر بودن شکم و اندام در ملکه است.فرق ظاهری زنبورهای نر با کارگران و ملکه در این است که اولا چشمهای مرکب زنبورهای نر درشت تر و از پشت سر به هم می رسند حال آنکه چشمهای کارگران از پشت سر به هم نمی رسد.ثانیا نرها کلفتتر و چاقتر از کارگران و ملکه اند.ثالثا انتهای شکم زنبور نر گرد است ولی ملکه و کارگران دارای انتهایی نوکتیز میباشند

   


نظرات()

زنبور کارگر:

زنبور کارگر مثل ملکه همیشه از تخم بارور شده بوجود می آیند و مثل ملکه از جنس ماده است و دوران رشدش(از تخم تا زنبور کامل)21 روز است.

هیکل زنبور کارگر از سایرین«ملکه و نرها»کوچکتر بوده و گرده گرده گل را در سبدی که در دو پای آخرینش است جمع آوری کرده و به کندو حمل میکند.وجود نیش aiguillon (نیش کارگران بصورتی است که زائده هایی بصورت قلاب در دو طرف آن وجود دارد که وقتی که زنبور شخص را نیش میزند این زائده های قلابی شکل در گوشت بدن گیر کرده ونیش او در داخل بدن شخص می ماند که بهمراه نیش قسمتی از بدن زنبور پاره شده و زنبور پس از مدتی کوتاه میمیرد)در کارگران آنها را از نرها متمایز میسازد.تمام کارهای داخلی و خارجی کندو و جمعیت را کارگران انجام میدهند که مهمترینشان عبارتند از:

تمیز کردن داخل سلولهای مومی،تغذیه ملکه،تغذیه لاروها،گرم کردن لاروها،تنظیم گرمای داخل کندو،تولید موم،ساختن سلولهای مومی،دفاع،تعویض هوای داخلی کندو،جمع آوری شهد و گرده گل،تهیه بره موم،آوردن آب بداخل کندو و...

در روزهای اول تولد کارگران از کندو خارج نشده و به کارهای داخلی کندو رسیدگی می کنند و در این دوره از زندگی، زنبورهای کارگر جوان می توانند غذای مخصوص ملکه و لاروهای کندو را درست کنند و لیکن کارگران مسن این استعداد را ندارند.

بدن کارگران جوان کاملا از کرک پوشیده شده است و بر حسب نوع زنبور دارای رنگهای مختلف بوده،پرها کامل و صاف است و هرچه سن کارگران بیشتر می شود بدنشان براق تر،لیز و بدون کرک خواهد شد.کنار بالها چین خورده و شکل عمومی بدنشان بعلت نداشتن مو و کرک لاغرتر بنظر می رسد.

دو نوع زنبور کارگر وجود دارد که از لحاظ شکل ظاهری کوچکترین فرقی بین آنها دیده نمیشود:کارگران بهاری که از اوایل بهار تا نیمه تابستان متولد میشوند و حداکثر سنشان(از تولد تا مرگ(از شش هفته تجاوز نمی کند.کارگران پاییزی که از نیمه دوم تابستان به بعد تولد می یابند و سن آنها اغلب از هفت ماه هم تجاوز میکند.

تعداد زنبورهای کارگر یک جمعیت نسبتا خوب در حداکثر قدرتش در سال(حدود خرداد ماه( به 60000 عدد یا بیشتر هم میرسد در صورتی که در زمستان تعدادشان از 8000 الی 12000 عدد تجاوز نمیکند.

   


نظرات()
نوع مطلب: پرورش زنبور عسل ،

ملکه:

 

ملكه تنها موجود ماده کامل وتنها تخمگذار جمعیت است که مثل زنبورهای کارگر از تخم بارور شده بوجود می آیند. ملکه مادر تمام زنبورهایی است که با وی در کندو زندگی میکنند.

مدت رشدش(از تخم تا موجود کامل)16تا17روز بوده و پس از رسیدن به سن بلوغ(4 تا 5 روز پس از تولد) در یک روز آفتابی حوالی بعدازظهر از کندو به خارج پرواز کرده و با حدود سیزده زنبور نر جفتگیری می کند.بنابراین خیلی از زنبورهای یک جمعیت با وجود اینکه از یک ملکه متولد شده اند باز هم با هم نسبت ناخواهری دارند چون دارای پدرهای متفاوتی هستند بهمین دلیل هم خیلی از زنبورهایی که از یک ملکه متولد شده اند از نظر رنگ با هم فرق میکنند و رنگهای مختلفی دارند.پس از شروع تخمگذاری ملکه معمولا تا آخرعمرش کندو را ترک نمیکند مگر برای بچه دادن.

ملکه معمولا تا 5 سال و بطور استثنایی تا 6 سال هم ممکن است عمر کند و این عمر طولانی بدلیل تغذیه متفاوت ملكه با دیگر زنبورهاست، ملكه از همان لحظه اول از غذای مخصوصی بنام ژل رویال یا ژل شاهانه كه از غده های موجود در سر زنبورهای نوزاد ترشح می شود تغذیه می كند اما زنبورهای دیگر ازعسل و گرده تغذیه می كنند؛ ولی اگر بخواهیم جمعیت،پرمحصول باشد باید ملكه راحداکثر در سن سه سالگی حذف نموده و یک ملکه جوان و فعال بجای آن به جمعیت داد،چون با بالا رفتن سن و پیری،قدرت تخمگذاری ملکه نیز بتدریج کمتر می شود در نتیجه جمعیت پس از مدتی ضعیف و ضعیفتر می گردد.

ملکه جوان را بطریق زیر به آسانی میتوان از ملکه پیر تشخیص داد:

ملکه جوان یکی دو ساله که مقدار زیادی تخم دارد شکمش متورم تر بوده و گنده تر بنظر می رسد،بالهایش کامل بوده سر و بدنش از کرک پوشیده شده است و حرکاتش سریع و چابک است.

در صورتی که ملکه پیر که از دو سال پیرتر باشد بدون کرک بوده،پرهایش چین خورده و دیگر در محفظه تخمدانش تخم زیاد نداشته بنابراین لاغرتر بوده و خیلی آهسته حرکت می کند.

همیشه لازم نیست برای اطمینان از وجود ملکه در کندو حتما خود ملکه را با چشم ببینیم و اگر درون حجره ها تخم روز دیده شود میتوان با اطمینان کامل گفت ملکه در کندو وجود دارد.

در شكل بالا ملكه را با بدن طویلتر می بینید.

   


نظرات()

وبلاگ دامپزشک

کاملترین بانک مقالات فارسی دامپزشکی